افرادی که آلرژی به مواد غذایی دارند، سیستم ایمنی بدن آنها نسبت به پروتئین های موجود در برخی از مواد غذایی واکنش نشان می دهد. در حقیقت سیستم ایمنی این افراد، پروتئین های موجود در برخی از مواد غذایی را همچون باکتری ها و ویروس ها تلقی می کند. طبق تخمینهای انیسیتو بیماری های آلرژیک و عفونی، تقریبا 5 درصد از کودکان و 4 درصد از بزرگسالان به آلرژی مواد غذایی مبتلا می باشند همچنین در 20 سال اخیر، 20 درصد به جمعیت این افراد افزوده شده است.
علت آلرژی به مواد غذایی
آلرژی به مواد غذایی زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن به اشتباه برخی پروتئینهای موجود در غذاها را به عنوان یک عامل خطرناک شناسایی کند پس شناخت علتهای بروز آلرژی غذایی به پیشگیری بهتر و مدیریت علائم کمک میکند از مهمترین آنها عباراتند از:
سابقه خانوادگی
یکی از مهمترین علل آلرژی غذایی، وجود سابقه آلرژی در اعضای خانواده است، افرادی که والدین یا خواهر و برادر مبتلا به آلرژی دارند بیشتر در معرض ابتلا به این مشکل قرار میگیرند. ژنها میتوانند نحوه عملکرد سیستم ایمنی را تحت تاثیر قرار دهند و احتمال واکنش بیش از حد به برخی مواد غذایی را افزایش دهند.
واکنش بیش از حد سیستم ایمنی
در افراد مبتلا به آلرژی غذایی، سیستم ایمنی برخی پروتئینهای غذایی را به اشتباه تهدید تلقی میکند در نتیجه، بدن موادی مانند هیستامین ترشح میکند که باعث بروز علائمی مانند خارش، تورم، کهیر و مشکلات تنفسی میشوند. این واکنش احتمال دارد حتی با مصرف مقدار کمی از ماده غذایی نیز رخ دهد.
ابتلا به سایر بیماریهای آلرژیک
افرادی که به بیماریهایی مانند آسم، اگزما یا حساسیت فصلی مبتلا هستند، بیشتر در معرض آلرژی غذایی قرار دارند. این شرایط نشاندهنده حساسیت بالاتر سیستم ایمنی بدن است به همین دلیل، وجود یک بیماری آلرژیک میتواند احتمال بروز واکنش به برخی غذاها را افزایش دهد.
سن و شرایط رشد سیستم ایمنی
آلرژی غذایی در کودکان شایعتر است زیرا سیستم ایمنی و دستگاه گوارش آنها هنوز به طور کامل تکامل نیافتهاند. در برخی موارد با افزایش سن، حساسیت به بعضی مواد غذایی کاهش مییابد با این حال، برخی آلرژیها تا بزرگسالی ادامه پیدا میکنند یا حتی در سنین بالاتر ایجاد میشوند.
تغییرات محیطی و سبک زندگی
عوامل محیطی نیز میتوانند در افزایش شیوع آلرژیهای غذایی نقش داشته باشند تغییر در الگوی تغذیه، کاهش تماس با برخی میکروبهای مفید و افزایش آلودگیهای محیطی از جمله مواردی هستند که بر عملکرد سیستم ایمنی تاثیر میگذارند.
اختلال در عملکرد دستگاه گوارش
سلامت دستگاه گوارش نقش مهمی در تحمل مواد غذایی دارد برخی مشکلات گوارشی میتوانند باعث افزایش نفوذپذیری روده و تحریک سیستم ایمنی شوند در چنین شرایطی، بدن احتمال بیشتری دارد که نسبت به برخی پروتئینهای غذایی واکنش آلرژیک نشان دهد و علائم حساسیت بروز کند.
ویدیو زیر در خصوص کهیر ناشی از غذا است
کهیر ناشی از غذا
علائم آلرژی به مواد غذایی
علائم آلرژی به مواد غذایی در مدت کوتاهی پس از مصرف غذای حساسیتزا ظاهر میشوند و شدت آنها از فردی به فرد دیگر متفاوت است. این علائم ممکن است پوست، دستگاه گوارش، سیستم تنفسی یا حتی کل بدن را درگیر کنند پس شناخت نشانههای آلرژی غذایی اهمیت زیادی دارد، زیرا تشخیص و درمان بهموقع میتواند از بروز واکنشهای شدید و خطرناک جلوگیری کند.
- خارش یا سوزش دهان، زبان و گلو
- قرمزی پوست و بروز بثورات پوستی
- کهیر و برجستگیهای خارشدار روی پوست
- تورم لبها، زبان، صورت یا پلکها
- احساس گزگز در دهان یا گلو
- آبریزش یا گرفتگی بینی
- عطسههای مکرر
- سرفه و خسخس سینه
- تنگی نفس و دشواری در تنفس
- درد و گرفتگی شکم
- تهوع و احساس ناراحتی معده
- استفراغ
- اسهال
- سرگیجه یا احساس سبکی سر
- افت فشار خون
- تپش قلب
- احساس ضعف و بیحالی شدید
- اضطراب یا احساس نزدیک بودن غش
- از دست دادن هوشیاری در موارد شدید
- شوک آنافیلاکسی (واکنش آلرژیک شدید و اورژانسی)
تشخیص آلرژی به مواد غذایی
واکنش های آلرژیک نسبت به مواد غذایی معمولاً به پخته یا خام بودن و طریقه مصرف این مواد ارتباط دارند. برای تشخیص آلرژی به مواد غذایی، فوق تخصص آلرژی وضعیت شما را در خصوص ابتلا به آسم و تب یونجه بررسی می کند. در این قسمت از مقاله به برخی از روشهای تشخیص آلرژی به مواد غذایی اشاره می نماییم:
تست حساسیت پوستی
در تست حساسیت پوستی، مقادیر بسیار کمی از مواد غذایی مختلف روی بخشهای مشخصی از پوست روی بازو یا پشت، قرار داده میشود سپس پوست بهصورت سطحی خراش داده شده و واکنش آن مورد بررسی قرار میگیرد. بروز علائمی مانند قرمزی، خارش یا تورم میتواند نشاندهنده حساسیت به آن ماده غذایی باشد.
آزمایش خون
آزمایش خون به منظور اندازهگیری آنتیبادیهای IgE اختصاصی انجام میشود که در واکنش به برخی مواد غذایی در بدن تولید میشوند. افزایش سطح این آنتیبادیها میتواند احتمال وجود آلرژی را نشان دهد این روش بهویژه برای افرادی که امکان انجام تست پوستی را ندارند، کاربرد دارد توجه داشته باشید که به طور معمول نتایج آزمایش خون در کنار سایر یافتههای بالینی تفسیر میشوند.
حذف ماده غذایی از رژیم غذایی
در این روش، پزشک مصرف غذاهایی را که احتمال میرود باعث ایجاد حساسیت شوند برای مدت ۴ تا ۶ هفته محدود میکند. در طول این مدت، علائم بیمار به دقت تحت نظر قرار میگیرند تا مشخص شود آیا با حذف آن ماده غذایی بهبود حاصل میشود یا خیر. پس از پایان دوره، ماده غذایی دوباره به رژیم غذایی اضافه شده و واکنش بدن ارزیابی میشود. این روش باید حتما تحت نظر پزشک انجام شود تا از بروز کمبودهای تغذیهای جلوگیری گردد.
ثبت و گزارش مواد غذایی مصرفی روزانه
یادداشت کردن مواد غذایی مصرفی و علائم ایجادشده پس از مصرف آنها میتواند اطلاعات ارزشمندی در اختیار پزشک قرار دهد. بیمار تمامی وعدههای غذایی، میانوعدهها و واکنشهای احتمالی بدن را در یک دفترچه یا فایل ثبت میکند بررسی این اطلاعات به شناسایی الگوهای احتمالی حساسیت کمک میکند باید اشاره کنیم که این روش در کنار سایر آزمایشها برای تشخیص دقیقتر مورد استفاده قرار میگیرد.
چالش خوراکی کنترلشده (تست خوراکی)
تست چالش خوراکی یکی از دقیقترین روشهای تشخیص آلرژی غذایی است و تحت نظارت کامل پزشک انجام میشود. در این آزمایش، بیمار مقادیر مشخصی از مواد غذایی مختلف را مصرف میکند و واکنش بدن او به دقت بررسی میشود اما به دلیل احتمال بروز واکنشهای شدید، این آزمایش باید در مراکز تخصصی و مجهز انجام شود.
برای دریافت نوبت از دکتر یعقوب محبوبی اسکوئی بهترین فوق تخصص آلرژی در تهران با شماره مطب تماس بگیرید.
درمان آلرژی به مواد غذایی
زمانیکه فوق تخصص آلرژی از وجود آلرژی به مواد غذایی اطمینان حاصل نمود، ممکن است داروهای ذیل را برای شما تجویز نماید که از مهمترین آنها عبارتند از:
مصرف آنتی هیستامین
این دارو به صورت ژل، مایع و قرص وجود دارد. آنتی هیستامین معمولاً برای افرادی با شدت آلرژی متوسط و یا مدیریت آلرژی تجویز می شود. هیستامین ماده ای است که در مواجه با ماده آلرژی زا توسط بدن تولید می شود و آنتی هیستامین دارویی است که می تواند واکنش ها به مواد آلرژن را متوقف نماید.
مصرف اپی نفرین یا آدرنالین
اپی نفرین معمولاً برای افرادی که واکنش شدید تری نسبت به مواد غذایی نشان می دهند (شوک آنافیلاکسی) تجویز می شود. این دارو می تواند با تسریع بخشیدن به جریان خون، فشار خون را بالا نگه دارد و راه های تنفسی را باز نگه دارد.
در نهایت…
آلرژی به مواد غذایی یکی از شایعترین اختلالات سیستم ایمنی است که میتواند از علائم خفیف پوستی تا واکنشهای شدید و خطرناک را ایجاد کند. شناخت علائم، عوامل ایجادکننده و روشهای تشخیص این عارضه نقش مهمی در پیشگیری از بروز عوارض جدی دارد. مراجعه به پزشک متخصص و شناسایی دقیق مواد غذایی حساسیتزا به افراد کمک میکند تا با رعایت رژیم غذایی مناسب و اقدامات پیشگیرانه، زندگی سالمتر و ایمنتری داشته باشند.
باسلام . مدتیه دچار الرژی شدیدی هستم که روی اب لوله کشی ، نوشابه گاز دار و چای تحقیق کردم و مطمئن نیستم مال اینها باشه . اما ازونجا که هرچیزی میخورم روی روده و اعصابم تاثیر بد میگذارد واسترس و اضطراب هم می اورد .احتمال میدهم مال اب لوله کشی محلی باشد که مدتیست به انجا نقل مکان کرده ایم . لطفا چنانچه دارویی مد نظر شما هست بفرمایید ، با سپاس بیکران .
باید علت اختلالات و مشکلاتی که در روده و یا معده شما ایجاد می شه رو بررسی کرد . با انجام آزمایشات لازم