عوارض و خطرات دگزامتازون

عوارض دگزامتازون موضوعی است که بسیاری از بیماران پیش از شروع یا در حین مصرف این دارو به دنبال آگاهی درباره آن هستند. دگزامتازون یک داروی کورتونی است که در درمان بیماری‌ های مختلفی مانند التهاب‌ ها، واکنش‌ های آلرژیک و برخی اختلالات سیستم ایمنی تجویز می شود. با وجود کاربرد گسترده، مصرف این دارو بدون آگاهی از پیامدهای احتمالی آن می تواند مشکلاتی را برای بدن ایجاد کند. شناخت عوارض جانبی دگزامتازون و نحوه مدیریت آن ها نقش مهمی در کاهش خطرات مصرف این دارو دارد.

​​دگزامتازون چه عوارض جانبی را به همراه دارد؟

برخی عوارض جانبی مصرف دگزامتازون عبارت است از:- تهوع- استفراغ- ناراحتی معده- ورم- سردرد- سرگیجه- تغییرات خلق و خو مانند افسردگی، تغییرات شخصیتی- مشکلات خواب- اضطراب- بالا رفتن فشار خون- بالا رفتن قند خوناین عوارض معمولا خفیف بوده و بعد از گذشت چند روز تا چند هفته برطرف خواهند شد. در صورت ادامه دار شدن علائم گفته شده، باید به پزشک مراجعه کرد.برخی عوارض شدیدتر و جدی تر مصرف دگزامتازون عبارتند از:- خستگی غیر عادی- سرگیجه غیر عادی- معده درد و حالت تهوع- مشاهده خون در مدفوع و یا تیره تر شدن مدفوع- مشاهده خون در ادرار- خونریزی و کبودی غیر طبیعی- علائمی از عفونت از قبیل تب، دردهای عضلانی، درد مفصل- تغییرات خلق و خو و یا افسردگی- واکنش های آلرژیک شدید و مشکلات تنفسی- عفونت های شدید- مشکلات و ناراحتی های قلبی با علائمی مانند: تنگی تفس، خستگی، متورم شدن پاها، تند شدن ضربان قلب- پوکی استخوان

فرم مشاوره رایگان با دکتر اسکویی

عوارض دگزامتازون در مصرف کوتاه‌ مدت چیست؟

در مصرف کوتاه‌ مدت، برخی افراد ممکن است با نشانه‌ هایی روبه‌ رو شوند که اغلب گذرا هستند اما نباید نادیده گرفته شوند. این عوارض بسته به دوز مصرفی و شرایط بدنی فرد متفاوت است.

پیش از فهرست کردن این موارد باید توجه داشت که واکنش بدن افراد به دگزامتازون یکسان نیست.

• افزایش اشتها و تغییر الگوی خواب
• نوسانات خلقی و احساس بی‌ قراری
• افزایش قند خون در برخی افراد
• احتباس آب و احساس پف‌ کردگی

در بیشتر موارد، با قطع یا کاهش دوز دارو این نشانه‌ ها کاهش پیدا می کنند، اما اطلاع دادن آن ها به پزشک ضروری است.

مصرف طولانی دگزامتازون چه پیامدهایی دارد؟

مصرف بلندمدت دگزامتازون می تواند اثرات عمیق‌ تری بر بدن بگذارد. این موضوع به ویژه زمانی اهمیت دارد که دارو بدون نظارت پزشکی یا برای مدت طولانی مصرف شود.

در ادامه به برخی از پیامدهای شناخته‌ شده مصرف طولانی اشاره می شود:

• تضعیف سیستم ایمنی و افزایش احتمال ابتلا به عفونت
• پوکی استخوان و افزایش خطر شکستگی
• نازک شدن پوست و دیرتر ترمیم شدن زخم‌ ها
• افزایش فشار خون
• اختلال در عملکرد غدد فوق کلیوی

این پیامدها نشان می دهند که مصرف مداوم این دارو نیازمند بررسی‌ های دوره‌ ای و تنظیم دقیق دوز است.

دگزامتازون می تواند با دیگر داروها تداخلاتی را داشته باشد؟

دگزامتازون می تواند با قرص ها، مکمل ها و ویتامین ها تداخل دارویی داشته باشد. تداخل زمانی رخ می دهد که ماده ای نحوه اثر داروی دیگر را تغییر دهد. به منظور پیشگیری از بروز چنین موردی، توصیه می شود مصرف هر گونه دارو، ویتامین و مکمل به پزشک گزارش داده شود.- آنتی بیوتیک ها- داروهای ضد قارچ- داروهای رقیق کننده خون- داروهای کلسترول- داروهای دیابت- داروهای ادرار آور- داروهای صرع- داروهای قلب- داروهای ضد التهابی غیر استروئیدیاز جمله داروهایی هستند که با دگزامتازون تداخل پیدا می کنند.

عوارض دگزامتازون بر سیستم گوارش چگونه است؟

سیستم گوارش یکی از بخش‌ هایی است که ممکن است تحت تاثیر مصرف دگزامتازون قرار بگیرد. این دارو می تواند تعادل طبیعی معده و روده را تغییر دهد. افراد مصرف‌ کننده ممکن است دچار سوزش معده، درد شکمی یا حتی زخم معده شوند. به همین دلیل توصیه می شود دگزامتازون همراه با غذا مصرف شود و در صورت بروز درد یا خونریزی گوارشی، مراجعه سریع به پزشک انجام شود.

نحوه مصرف دگزامتازون

نحوه مصرف دگزامتازون به نوع دارو، دوز تجویزی و شرایط جسمی فرد بستگی دارد و باید دقیقا طبق نظر پزشک انجام شود. در ادامه، توضیح دادیم.

نحوه مصرف قرص دگزامتازون

قرص دگزامتازون اغلب یک بار در روز یا طبق برنامه مشخص مصرف می شود. بهتر است قرص همراه غذا یا بعد از غذا خورده شود تا احتمال ناراحتی معده کمتر شود.
دوز مصرفی ممکن است در طول دوره درمان تغییر کند و در بسیاری از موارد، پزشک به صورت تدریجی مقدار دارو را کاهش می دهد.

نکات مهم:

• قرص را با یک لیوان آب کامل مصرف کنید
• از مصرف خودسرانه یا تغییر دوز پرهیز کنید
• در صورت فراموشی یک نوبت، دوز بعدی را دو برابر نکنید

نحوه مصرف آمپول دگزامتازون

آمپول دگزامتازون فقط باید توسط پزشک یا کادر درمان تزریق شود. تزریق ممکن است به صورت عضلانی یا وریدی انجام شود و مقدار آن بسته به شدت بیماری تعیین می شود.

تزریق این دارو در منزل بدون آموزش و تجویز پزشک توصیه نمی شود، چون می تواند باعث بروز عوارض جدی شود.

نحوه مصرف دگزامتازون در کودکان

در کودکان، دوز دگزامتازون با توجه به وزن، سن و نوع بیماری تعیین می شود. مصرف این دارو در کودک باید با دقت بیشتری انجام شود و پیگیری منظم رشد و وضعیت عمومی کودک اهمیت دارد.

قطع دگزامتازون چگونه باید انجام شود؟

دگزامتازون نباید به صورت ناگهانی قطع شود، به ویژه اگر بیش از چند روز مصرف شده باشد. قطع ناگهانی می تواند باعث بروز ضعف، افت فشار یا اختلالات هورمونی شود.پزشک معمولا دوز دارو را به صورت مرحله ای کاهش می دهد تا بدن فرصت سازگاری داشته باشد.

بروز انواع آلرژی با مصرف دگزا

دگزامتازون می تواند منجر به بروز واکنش های آلرژیک شدید شود و با علائمی مانند مشکلات تنفسی و یا تورم زبان و حلق همراه باشد. در صورت مشاهده چنین علائمی، باید سریعا به پزشک مراجعه شود. در صورتی که قبلا نسبت به این دارو، حساسیت داشته اید، باید از مصرف مجدد خودداری کنید.

نظر منابع معتبر خارجی درباره عوارض دگزامتازون چیست؟

متن از سایت Mayo Clinic:

Dexamethasone can cause side effects if used for a long time, including weakened bones, increased blood sugar levels, and higher risk of infections.

ترجمه:دگزامتازون در صورت مصرف طولانی می تواند باعث بروز عوارضی مانند تضعیف استخوان‌ ها، افزایش سطح قند خون و بالا رفتن احتمال ابتلا به عفونت شود.

منبع : https://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/dexamethasone-oral-route/side-effects/drg-20075207

فرم مشاوره رایگان با دکتر اسکویی

مصرف دگزامتازون در افراد دارای شرایط خاص

مصرف دگزامتازون در افراد دارای شرایط خاص باید با احتیاط و زیر نظر پزشک انجام شود، زیرا این دارو می تواند بر برخی بیماری ها تاثیر مستقیم بگذارد یا باعث تشدید آن ها شود. در ادامه، مهم ترین شرایطی که نیاز به دقت بیشتر در مصرف دگزامتازون دارند، به صورت کامل و قابل فهم توضیح داده شده است.

مصرف دگزامتازون در افراد مبتلا به دیابت

دگزامتازون می تواند باعث بالا رفتن قند خون شود. در افراد دیابتی، این موضوع ممکن است کنترل قند را دشوارتر کند و حتی نیاز به تغییر دوز انسولین یا داروهای خوراکی داشته باشد. پایش منظم قند خون در طول مصرف دگزامتازون اهمیت زیادی دارد و هرگونه افزایش غیرطبیعی باید به پزشک گزارش شود.

مصرف دگزامتازون در افراد دارای فشار خون بالا

این دارو ممکن است باعث احتباس آب و نمک در بدن شود که نتیجه آن افزایش فشار خون است. افرادی که سابقه فشار خون بالا دارند، باید در طول مصرف دگزامتازون فشار خون خود را به صورت منظم اندازه گیری کنند و در صورت افزایش، با پزشک مشورت کنند.

مصرف دگزامتازون در افراد دارای مشکلات گوارشی

در بیماران مبتلا به زخم معده، ورم معده یا رفلاکس، مصرف دگزامتازون می تواند باعث تشدید علائم گوارشی شود. توصیه می شود دارو همراه غذا مصرف شود و در صورت بروز درد شدید معده، تهوع مداوم یا خونریزی گوارشی، مصرف دارو متوقف و بررسی پزشکی انجام شود.

مصرف دگزامتازون در افراد مبتلا به پوکی استخوان

مصرف طولانی دگزامتازون می تواند باعث کاهش تراکم استخوان و افزایش احتمال شکستگی شود. افرادی که پوکی استخوان دارند یا در معرض آن هستند، باید با احتیاط بیشتری از این دارو استفاده کنند. در برخی موارد، پزشک مصرف مکمل کلسیم و ویتامین D را توصیه می کند.

مصرف دگزامتازون در افراد دارای عفونت فعال

دگزامتازون می تواند واکنش دفاعی بدن را کاهش دهد. در افرادی که دچار عفونت های باکتریایی، ویروسی یا قارچی هستند، مصرف این دارو ممکن است علائم عفونت را پنهان کند یا روند بهبودی را کندتر کند. به همین دلیل، مصرف آن در این شرایط تنها با نظر پزشک مجاز است.

مصرف دگزامتازون در دوران بارداری

در دوران بارداری، دگزامتازون فقط در شرایط خاص و زمانی که منافع آن بیشتر از خطرات احتمالی باشد تجویز می شود. مصرف خودسرانه این دارو در بارداری می تواند بر رشد جنین اثر بگذارد و باید به طور کامل از آن پرهیز شود.

مصرف دگزامتازون در دوران شیردهی

این دارو می تواند وارد شیر مادر شود. در دوران شیردهی، مصرف دگزامتازون باید با احتیاط انجام شود و در صورت نیاز به مصرف طولانی، پزشک ممکن است توصیه های خاصی ارائه دهد.

نتیجه گیری

عوارض دگزامتازون موضوعی است که نباید نادیده گرفته شود. این دارو با وجود کاربردهای درمانی گسترده، در صورت مصرف نادرست می تواند مشکلات متعددی برای بدن ایجاد کند. آگاهی از پیامدهای احتمالی، رعایت دوز تجویزی و مشورت مداوم با پزشک به افراد کمک می کند تا از خطرات مصرف دگزامتازون دور بمانند و روند درمان را با اطمینان بیشتری طی کنند.