آسم کودکان گاهی با سرفههای شبانه و خسخس سینه شروع میشود؛ نشانههایی که بسیاری از والدین آن را با سرماخوردگی اشتباه میگیرند. اگر این بیماری بهموقع تشخیص داده نشود، میتواند خواب، بازی و حتی رشد کودک را تحت تاثیر قرار دهد. تشخیص دقیق علت تنگی نفس و کنترل حملات آسم اهمیت زیادی دارد و در این مسیر، بهرهگیری از تجربه پزشکانی مانند دکتر یعقوب محبوبی اسکوئی میتواند به درمان بهتر و کاهش عوارض بیماری کمک کند.
علائم آسم در کودکان
آسم در کودکان ممکن است با علائم خفیف آغاز شود و بهتدریج شدت پیدا کند. برخی کودکان فقط هنگام فعالیت یا شبها دچار علائم میشوند و بعضی دیگر حملات ناگهانی تنفسی را تجربه میکنند. شناخت این نشانهها به والدین کمک میکند تا سریعتر برای درمان اقدام کنند.
- سرفههای مکرر بهویژه در شب
- خسخس سینه هنگام نفس کشیدن
- تنگی نفس یا نفسنفس زدن
- احساس فشار یا سنگینی در قفسه سینه
- خستگی زودرس هنگام بازی و فعالیت
- بیدار شدن از خواب به دلیل سرفه یا تنگی نفس
- طولانی شدن علائم سرماخوردگی
- مشکل در تنفس هنگام خندیدن یا گریه کردن
- کبودی لبها در حملات شدید آسم
برای دریافت نوبت از دکتر یعقوب محبوبی اسکوئی بهترین فوق تخصص آلرژی در تهران با شماره مطب تماس بگیرید.
علت ایجاد آسم در کودکان
آسم در کودکان به یک دلیل مشخص محدود نمیشود و ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی در بروز آن نقش دارند. برخی کودکان از بدو تولد زمینه حساسیت تنفسی دارند و بعضی دیگر در اثر تماس مداوم با محرکها دچار علائم آسم میشوند از همین رو شناخت علتهای ایجاد آسم میتواند به پیشگیری از حملات و کنترل بهتر بیماری کمک زیادی کند.
سابقه خانوادگی
کودکانی که در خانواده آنها سابقه آسم، آلرژی یا بیماریهای تنفسی وجود دارد، بیشتر در معرض ابتلا به آسم قرار میگیرند در واقع ژنتیک میتواند باعث حساستر شدن راههای هوایی شود و واکنش بدن را نسبت به عوامل محرک افزایش دهد. به همین دلیل، اگر یکی از والدین مبتلا به آسم باشد، احتمال بروز این بیماری در کودک بیشتر خواهد بود البته ژنتیک بهتنهایی عامل ایجاد آسم نیست و معمولا همراه با عوامل محیطی تاثیر خود را نشان میدهد.
آلرژی و حساسیتهای محیطی
حساسیت به گردوغبار، موی حیوانات، گرده گلها یا کپک از مهمترین علتهای تحریک آسم در کودکان است، زمانی که کودک در معرض این مواد قرار میگیرد راههای تنفسی دچار التهاب شده و علائمی مانند سرفه و خسخس سینه ظاهر میشود. بسیاری از کودکان مبتلا به آسم همزمان دچار آلرژی پوستی یا حساسیت فصلی نیز هستند از همین رو کنترل محیط زندگی و کاهش تماس با مواد آلرژیزا میتواند دفعات حملات آسم را کمتر کند.
دود سیگار و آلودگی هوا
قرار گرفتن کودک در معرض دود سیگار، حتی به صورت غیرمستقیم، یکی از مهمترین عوامل بروز و تشدید آسم است. دود سیگار باعث تحریک شدید مجاری تنفسی میشود و تنفس کودک را دشوار میکند همچنین زندگی در شهرهای آلوده یا قرار گرفتن طولانیمدت در هوای آلوده میتواند احتمال ابتلا به مشکلات تنفسی را افزایش دهد.
عفونتهای تنفسی دوران کودکی
برخی عفونتهای ویروسی، بهخصوص در سالهای ابتدایی زندگی میتوانند زمینه بروز آسم را فراهم کنند سرماخوردگیهای شدید، برونشیت و عفونتهای مکرر ریه گاهی باعث حساس شدن مجاری تنفسی میشوند. در بعضی کودکان، بعد از هر سرماخوردگی سرفههای طولانی و خسخس سینه ایجاد میشود که میتواند نشانه شروع آسم باشد پس تقویت سیستم ایمنی و درمان بهموقع عفونتها در کاهش این خطر اهمیت زیادی دارد.
فعالیت شدید و تغییرات آبوهوایی
در برخی کودکان، فعالیت بدنی شدید یا تغییر ناگهانی دمای هوا میتواند حملات آسم را تحریک کند. هوای سرد و خشک باعث تنگ شدن راههای تنفسی شده و علائمی مانند تنگی نفس و سرفه را افزایش میدهد همچنین ورزش سنگین در کودکانی که آسم کنترلنشده دارند، ممکن است باعث خسخس سینه شود به همین دلیل، تنظیم فعالیت بدنی و مراقبت در فصلهای سرد سال برای این کودکان اهمیت زیادی دارد.
در ویدیو زیر دکتر اسکوئی در خصوص آسم در کودکان صحبت کردهاند.
بیماری آسم در کودکان (پارت 1)
چه زمانی به دکتر متخصص مراجعه کنیم؟
اگر کودک شما سرفههای مداوم، خسخس سینه یا تنگی نفس مکرر دارد، بهتر است بررسی تخصصی انجام شود. شدید شدن علائم هنگام بازی، ورزش یا خواب میتواند نشانه آسم کنترلنشده باشد همچنین در صورتی که سرماخوردگیهای کودک طولانی شده و با مشکلات تنفسی همراه باشد، مراجعه به پزشک اهمیت زیادی دارد پس تشخیص زودهنگام آسم میتواند از حملات شدید و آسیب به ریه جلوگیری کند. در این شرایط، مراجعه به دکتر یعقوب محبوبی اسکوئی برای بررسی دقیق و انتخاب بهترین روش درمانی میتواند کمککننده باشد.
تشخیص آسم در کودکان
تشخیص آسم یک کار تخصصی است که فقط باید توسط متخصص اطفال انجام شود از همین رو پزشک با استفاده از روشهای زیر میتواند این بیماری را تشخیص دهد:
- معاینه فیزیکی و بررسی وضعیت سلامت فیزیکی مانند تنگی نفس و خس خس
- تست عملکرد ریه که با استفاده از دستگاه اسپیرومتری میزان و سرعت تنفس را انداره میکند.
- با بررسی سوابق بیماری خانوادگی کودک سابقه خانوادگی کودک را بررسی میکند.
- تست های پوستی و در مواردی آزمایش خون برای شناسایی ماده آلرژی زا
بیشتر بخوانید: غذاهای مضر برای آسم
درمان آسم در کودکان
تنها راه درمان این بیماری استفاده کردن از ترکیبات دارویی موثر و همچنین تغییر در سبک زندگی است از همین رو پزشکان معمولا دو نوع دارو برای این عارضه تجویز میکنند که عبارتند از:
داروی کنترل کننده
این دسته از داروها روزانه هستند و به کاهش التهاب ریه ها کمک می کنند مانند کورتیکواستروئید استنشاقی
داروی تسکین دهنده
برای تسکین سریع دردهای ناشی از آسم داروهایی مانند بتا-آگونیست کوتاه اثر را پیشنهاد میدهند.
با توجه به تمامی موارد ذکر شده مصرف به موقع داروهای تجویزی دکتر به تسریع بهبودی کودک کمک کرده و نقش اساسی هم در روند درمان دارد.
بیشتر بخوانید: عوارض جانبی داروهای آسم
چگونه به کودکم داروی آسم بدهم؟
با توجه به شدت بیماری پزشک به شما میگوید که هر چند وقت یکبار درمان تنفسی انجام بدهید.
مراحل انجام درمان تنفسی با نبولایزر خانگی
- ابتدا دستانتان را بشویید.
- دارو را در دستگاه تنفسی گذاشته و لوله ها را به کمپرسور وصل کنید.
- دهانی را متصل کنید.
- کمپرسور را روشن کرده و از خروج غبار نوری اطمینان حاصل کنید.
- ماسک یا دهانی را در دهان کودک بگیرید و از او بخواهید که لب هایش را بسته نگه دارد.
- تا زمان اتمام درمان از کودکتان بخواهید که مرتبا تنفس انجام دهد.
- بعد از اتمام دستگاه را خاموش کرده و از کودک بخواهید که سرفه کند تا مخاطش پاکسازی شود.
مراحل انجام درمان تنفسی با اسپیسر
- ابتدا دستانتان را بشویید.
- در استفاده اول 4 باردر هوا اسپری کنید تا آماده شود.
- دستگاه تنفسی را در دهانه انتهای اسپیسر قرار بدهید.
- 10 ثانیه تکان دهید.
- سر کودک را به پهلو خم کنید و از او بخواهید نفس خود را تخلیه کند.
- از کودک بخواهید که دهان خود را در اطراف دهانی ببندد و آهسته نفس عمیق بکشد.
- کودک تنفس خود را 10 ثانیه نگه دارد و در آخر به آرامی هوا را خارج کنند.
- در صورتی که پزشک دو پاف تجویز کرده است بعد از گذشت 1 دقیقه مراحل بالا را دوباره تکرار کنید.
سوالات متداول مربوط به آسم در کودکان
جالب است بدانید که آسم کودکان بیماری خودکاهنده است و در 60 درصد مواقع علائمش تا قبل از 6 سالگی رفع میشود.
خیر، خیلی از افراد بر این باورند که بخور میتواند به کاهش سرفه کودک کمک کند اما این یک باور اشتباه است چرا که این دستگاه ها به دلیل افزایش رطوبت محیط باعث رشد قارچ و تحریک آلرژی میشوند. تنها زمانی دستگاه بخور توصیه می شود که کودک به دلیل خشکی هوا دچارعلائم آسم شده باشد.
سابقه خانوادگی آسم یا آلرژی میتواند احتمال ابتلای کودک به آسم را افزایش دهد اما عوامل محیطی نیز در بروز این بیماری نقش مهمی دارند.
دود سیگار، آلودگی هوا، گردوغبار، موی حیوانات، هوای سرد و عفونتهای تنفسی از مهمترین عوامل تحریککننده آسم هستند.
در نهایت…
آسم کودکان اگر بهموقع شناسایی و کنترل شود، مانعی برای رشد و فعالیت طبیعی کودک نخواهد بود از همین رو توجه والدین به علائم اولیه، دور نگه داشتن کودک از عوامل محرک و پیگیری درمان، نقش مهمی در کاهش حملات آسم دارد همچنین بررسی منظم وضعیت تنفسی کودک و دریافت راهنمایی از پزشک متخصص میتواند کیفیت زندگی کودک را بهبود دهد و از بروز مشکلات تنفسی شدید در آینده جلوگیری کند.
