درمان آسم با ورزش شاید در نگاه اول عجیب یا غیر ممکن به نظر برسد، اما واقعیت این است که فعالیت بدنی می تواند به کنترل بهتر علائم آسم کمک کند. اگر تمرینات ورزشی در شرایط درست و با شدت مناسب انجام شوند، نه تنها مشکل ایجاد نمی کنند، بلکه باعث تقویت ریه ها، بهبود تنفس و کاهش حملات آسمی می شوند. در ادامه این بخش، درمان آسم به کمک ورزش را از ابعاد مختلف مورد بررسی قرار داده و ورزش های مناسب برای بهبود این عارضه را معرفی می کنیم.
تاثیر درمان آسم با ورزش
زمانی که فرد به طور منظم فعالیت بدنی مناسب انجام می دهد، قدرت عضلات تنفسی افزایش پیدا می کند و این موضوع موجب بهبود عملکرد ریه ها و کاهش علائم بیماری می شود. ورزش هایی که با شدت مناسب و با برنامه منظم انجام شوند، باعث تقویت سیستم تنفسی و گردش خون می شوند و در نهایت به کاهش التهاب در راه های هوایی کمک می کنند. البته مهم است که ورزش تحت نظر بهترین فوق تخصص آلرژی در تهران و با رعایت دستورالعمل های دقیق انجام شود تا از بروز تحریکات تنفسی و خطرات احتمالی جلوگیری شود.
برای کسب اطلاعات بیشتر و مشورت با متخصص آلرژی خوب در تهران دکتر محبوبی اسکویی با شماره زیر در ارتباط باشید .
تمرینات پیشنهادی برای مبتلایان به آسم
درمان آسم با ورزش برای بیماران آسمی باید با دقت انجام شود. برخی تمرینات نه تنها مناسب هستند، بلکه تاثیر مثبت قابل توجهی در بهبود تنفس و کاهش علائم آسم دارند. در ادامه چند ورزش مناسب برای افراد مبتلا به آسم معرفی می شود:
- پیاده روی و دویدن سبک
پیاده روی منظم با سرعت متوسط یکی از گزینه های کم خطر و در عین حال موثر برای افراد مبتلا به آسم محسوب می شود. این فعالیت باعث بهبود گردش خون افزایش ضربان قلب و ارتقای ظرفیت تنفسی می شود. با استمرار در انجام این تمرین عملکرد ریه ها به مرور بهبود پیدا می کند. با این حال انجام این فعالیت ها باید در هوایی پاک و به دور از آلودگی یا گرد و غبار صورت گیرد.
- شنا در آب گرم و پاکیزه
شنا کردن در آب با دمای معتدل یکی از مناسب ترین ورزش ها برای مبتلایان به آسم است چرا که رطوبت بالای محیط استخر موجب کاهش فشار وارده به مجاری تنفسی می شود.
- یوگا و تمرینات تنفسی آرام
یوگا نه تنها باعث آرامش ذهن می شود، بلکه با تمرکز بر تنفس عمیق، به کنترل بهتر تنفس در افراد آسمی کمک می کند. بسیاری از حرکات کششی و تنفسی در یوگا، فشار اضافی بر ریه وارد نمی کنند و در نتیجه فرد می تواند بدون نگرانی از تشدید علائم، این ورزش را انجام دهد.
- دوچرخه سواری با شدت متوسط
دوچرخه سواری، چه در فضای باز با مسیر های ملایم و چه روی دوچرخه ثابت در محیطی آرام، می تواند یکی از ایمن ترین و مفید ترین گزینه ها برای افراد مبتلا به آسم به شمار رود. این فعالیت نه فشار زیادی به ریه ها وارد می کند و نه ضربان قلب را به شکل ناگهانی بالا می برد، اما در عوض به تدریج استقامت بدن را بالا می برد و به تنفس بهتر کمک می کند.
- تمرینات کششی و قدرتی با شدت پایین
تمرینات ساده کششی یا قدرتی که با وزنه های سبک یا وزن بدن انجام می شوند، برای تقویت عضلات مفید هستند. این نوع تمرینات باعث بهبود وضعیت کلی بدن می شوند و از آنجایی که شدت تنفس را به طور ناگهانی بالا نمی برند، برای بیماران آسمی بی خطر محسوب می شوند.
تاثیر یوگا و تمرینات تنفسی در کنترل آسم
یوگا یکی از روشهای موثر در بهبود کیفیت زندگی بیماران آسمی به شمار میرود. ترکیب حرکات آرام، مدیتیشن و تمرینات تنفسی باعث افزایش ظرفیت ریه، آرامسازی عضلات تنفسی و کاهش استرس میشود. تمرینهایی مانند پرانایاما و تنفس دیافراگمی به فرد کمک میکنند تنفس عمیقتری داشته باشد و کنترل بیشتری بر روی بازدم خود پیدا کند. انجام مداوم این تمرینات، میتواند دفعات و شدت حملات آسم را کاهش داده و احساس آرامش بیشتری برای بیمار ایجاد کند.
ورزشهای سنگین و محرک حمله آسم
اگرچه ورزش برای سلامت بیماران آسمی مفید است، اما فعالیتهای سنگین و شدید مانند دویدن طولانی، ورزشهای استقامتی یا تمرین در هوای سرد میتوانند محرک حمله آسم باشند. در چنین شرایطی، راههای هوایی فرد به سرعت تنگ شده و تنگی نفس یا خس خس سینه ایجاد میشود. توصیه میشود بیماران آسمی از انجام ورزشهایی که فشار ناگهانی و شدید به دستگاه تنفسی وارد میکنند خودداری کنند و در عوض فعالیتهای سبکتر مانند پیادهروی، دوچرخهسواری ملایم یا شنا در آب گرم را انتخاب نمایند.
بهترین زمان ورزش برای بیماران آسمی
انتخاب زمان مناسب برای ورزش میتواند نقش مهمی در پیشگیری از بروز علائم آسم داشته باشد. اوایل صبح یا اواخر شب برای افراد آسمی زمانهای مناسبی نیست، زیرا دما پایینتر است و احتمال تحریک راههای هوایی افزایش مییابد. بهترین زمان ورزش در طول روز، بهویژه در ساعات بعد از ظهر است که دمای هوا متعادلتر بوده و بدن آمادگی بیشتری برای فعالیت دارد. همچنین توصیه میشود بیماران آسمی در محیطهای آلوده یا هنگام اوج آلودگی هوا ورزش نکنند.
مزایای ورزش برای بیماران آسمی
ورزش های مناسب و منظم می توانند تاثیرات بسیار مثبتی بر سلامت عمومی و تنفسی افراد مبتلا به آسم داشته باشند. در این بخش به مهم ترین مزایای درمان آسم با ورزش اشاره می کنیم:
- افزایش ظرفیت ریه ها و بهبود عملکرد تنفسی: با انجام تمرینات هوازی ملایم، حجم تنفسی افزایش پیدا می کند و ریه ها توانایی بیشتری برای جذب اکسیژن خواهند داشت. این موضوع کمک می کند تنفس برای فرد راحت تر شود و در نتیجه شدت و تعداد حملات آسمی کاهش یابد.
- کاهش سطح استرس و اضطراب: استرس یکی از عوامل تشدید کننده آسم محسوب می شود. ورزش با افزایش ترشح هورمون های شادی آور مانند اندورفین، موجب بهبود خلق و کاهش اضطراب می شود. کنترل بهتر استرس باعث می شود فرد در زمان بروز علائم آسم، آرام تر عمل کند و بهتر تنفس خود را مدیریت نماید.
- تقویت سیستم ایمنی بدن: درمان آسم با ورزش باعث افزایش جریان خون، بهبود متابولیسم و فعال شدن سلول های دفاعی بدن می شود. این فرآیندها در کنار هم منجر به تقویت سیستم ایمنی بدن شده و در برابر بیماری ها و عفونت های تنفسی مقاومت بیشتری ایجاد می کند.
- کاهش نیاز به مصرف برخی داروها: هرچند دارو همچنان بخش اصلی درمان آسم است، اما ورزش منظم می تواند نیاز بدن به بعضی داروهای تسکینی را کاهش دهد. با بهبود کنترل تنفس و کاهش شدت حملات، در برخی موارد مصرف اسپری های اضطراری کمتر می شود.
نکات ایمنی هنگام ورزش برای افراد مبتلا به آسم
برای بیماران آسمی، رعایت اصول ایمنی هنگام ورزش اهمیت بالایی دارد. گرم کردن بدن پیش از شروع فعالیت و سرد کردن بعد از آن، از بروز تنگی نفس ناگهانی جلوگیری میکند. همراه داشتن اسپری یا داروی اورژانسی در طول ورزش ضروری است تا در صورت بروز علائم، سریعا مورد استفاده قرار گیرد. ورزش باید در محیطی با دمای متعادل، بدون گردوغبار و آلودگی انجام شود. همچنین بهتر است شدت فعالیت بهتدریج افزایش یابد و از فشار ناگهانی به بدن خودداری شود. با رعایت این نکات، ورزش میتواند به جای تهدید، یک فرصت برای بهبود وضعیت تنفسی بیماران آسمی باشد.
سوالات متداول درمان آسم با ورزش
اگر فعالیت بدنی برای درمان آسم با ورزش به درستی انتخاب و مدیریت نشود، ممکن است منجر به تنگی نفس یا تحریک علائم آسم گردد.
برخی ورزش ها مانند دویدن سرعتی، فوتبال رقابتی یا تمرینات پر فشار در هوای سرد که نیاز به فعالیت شدید و ناگهانی دارند، ممکن است برای برخی بیماران خطراتی را به همراه داشته باشد.
پزشکان به بیماران آسمی توصیه می کنند که حدود یک ربع قبل از درمان آسم با ورزش، از اسپری تنفسی خود استفاده کنند. این کار باعث می شود مسیرهای تنفسی بازتر شوند و احتمال بروز تنگی نفس یا سرفه در طول تمرین کاهش پیدا کند. البته مصرف دارو حتما باید طبق نظر پزشک صورت گیرد چون شرایط بدنی هر فرد متفاوت است.
نتیجه گیری
درمان آسم با ورزش فقط یک توصیه پزشکی نیست، بلکه تجربه خیلی از افرادی است که با این بیماری به زندگی ادامه داده و با فعالیت بدنی کنترل شده شرایط بهتری پیدا کرده اند. اگر ورزش درست انتخاب شود و با نظر پزشک پیش برود، نه تنها خطری ندارد، بلکه کمک می کند تا شرایط تنفس بهبود پیدا کند و وابستگی به دارو ها کمتر شود.
نکته مهم این است که هر بدنی شرایط خودش را دارد. پس بهتر است با آگاهی، تمرینات مناسب انتخاب شوند. ترکیب ورزش منظم با درمان دارویی و یک سبک زندگی متعادل، می تواند مسیر کنترل آسم را هموارتر کند.
