حساسیت به لاتکس نوعی واکنش آلرژیک است که به شکلهای مختلف از عطسه تا شوک آنافیلاکتیک بروز مییابد. برخی از افراد به تماس با دستکشهای لاتکس و لوازم تولید شده از این محصول مانند کاندوم حساسیت دارند و پوست آنها دچار التهاب و قرمزی و سایر علائم میشود. این نوع از حساسیت نیاز به اقدامات پزشکی و مراقبتهای فوری دارد و لازم است جدی گرفته شود. در ادامه این مقاله به بررسی جامع علائم، راهکار درمان و تشخیص حساسیت به لاتکس خواهیم پرداخت. با ما همراه باشید.
حساسیت به لاتکس چیست؟
حساسیت به لاتکس به دلیل حساسیت به پلاستیک طبیعی موجود در این ماده است. پلاستیک طبیعی از پروتئین موجود در شیره درخت Hevea brasiliensis ساخته میشود و با تلفیق انواع مواد شیمیایی برای افزایش نرمی و انعطافپذیری به مصرف میرسد. ممکن است این مواد شیمیایی یا پروتئین لاتکس در پوست برخی از افراد حساسیت داده و سیستم ایمنی بدن به عنوان تهدیدی با این ماده شروع به مبارزه کند.
در این شرایط آنتی بادیهای تولید شده به سیستم ایمنی دستور میدهد تا مواد شیمیایی نظیر هیستامین را در خون آزاد کنند. این انفعالات در بدن منجر به واکنش آلرژیک نسبت به این ماده شده و با قرارگیری بیشتر در معرض لاتکس، میزان حساسیت و واکنش فرد بیشتر خواهد شد.
معمولا افرادی که به طور سابقه آلرژی ارثی دارند بیشتر در معرض این حساسیت هستند. کارکنان مراکز بهداشتی و پزشکانی که با دستکشهای لاتکس سروکار دارند و کارگران صنعت لاستیک به دلیل تماس زیادی که با پلاستیک دارند، آسیبب پذیرترین افراد در برابر آلرژی به لاتکس هستند.
برای کسب اطلاعات بیشتر و مشورت با متخصص آلرژی خوب در تهران دکتر محبوبی اسکویی با شماره زیر در ارتباط باشید .
علائم حساسیت به لاتکس
حساسیت به لاتکس یکی از انواع مختلف حساسیتهای پوستی است که در ناحیه دست و آلت تناسلی به سبب استفاده از دستکش و لاتکس کاندوم بروز مییابد. این علائم 12 تا 36 ساعت پس از تماس با لاتکس بروز مییابد و در افراد به شکلهای مختلف دیده میشود. در موارد سطحی بثورات پوستی، سرفه کردن، عطسه و آبریزش بینی و سرخی و خارش چشم و در موارد شدیدتر علائمی نظیر مشکل در تنفس، سرگیجه، گیجی، خس خس سینه، حالت تهوع، استفراغ، نبض تند یا ضعیف و از دست دادن هوشیاری دیده میشود.
از علائم رایج و پرتکرار حساسیت به لاتکس میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تحریک پوست: تحریک پوست به سبب برخورد با لاتکس با نشانههایی مانند خارش، التهاب، قرمزی و تورم پوست بروز مییابد. ممکن است این علائم در پوست نواحی دست، لب و پوست آلت تناسلی دیده میشود.
- راش پوستی: راش پوستی شامل دانهها و بثورات قرمز رنگ است که در ناحیه تماس با لاتکس خارش ایجاد میکند. بثورات ایجاد شده معمولا یک روز پس از تماس با لاتکس بروز مییابد و احتمال دارد در سایر بخشهای بدن گسترش یابد.
- کهیر، عطسه و آبریزش بینی: کهیر، عطسه و آبریزش بینی از علائم حساسیت به لاتکس است که معمولا با خارش پوست در اطراف چشم، لب و دهان همراه است و در مواردی منجر به سرخی چشم نیز میشود.
- مشکلات تنفسی: مشکلات تنفسی، خس خس سینه و سرفه از جمله علائمی است که به دلیل حساسیت به لاتکس به شکل تماسی یا تنفسی بروز مییابد.
بیشتر بدانید : انواع تست های تشخیص آلرژی
پیشگیری از حساسیت به لاتکس
بهترین و موثرترین راه برای پیشگیری از بروز حساسیت به انواع مختلف لاتکس، اجتناب از تماس پوستی با این محصولات است. شناسایی محصولاتی حاوی لاتکس مانند دستکش و انواع کاندوم و عدم تماس با آنها از کارهایی است که میبایست در راستای پیشگیری از حساسیت به لاتکس انجام شود. استفاده از دستکشهای بدون لاتکس مانند دستکش وینیل و دستکشهای بدون پودر راهکاری جایگزین برای پیشگیری از حساسیت به لاتکس است.
تشخیص آلرژی به لاتکس
برای تشخیص آلرژی به لاتکس لازم است به پزشک متخصص یا مشاور پوست و مو مراجعه کنید. پزشک علاوه بر معاینه فیزیکی و بالینی زخم، از محل حساسیت نمونهگیری کرده و بیوپسی انجام میدهد و با فرستادن آن به آزمایشگاه از ابتلا به حساسیت اطمینان حاصل میکند. انجام آزمایش خون توسط متخصص آلرژی نیز در تشخیص حساسیت نسبت به ماده لاتکس انجام میشود. در این آزمایش آنتیبادیهای مخصوص لاتکس در جریان خون تشخیص داده میشود.
همچنین تستهای تشخیص آلرژی که انجام آنها رایج است شامل موارد زیر میشود:
- تست خراش پوستی: در این تست، کمی از ماده لاتکس روی خراشی از پوست قرار داده میشود. در صورتی که پوست واکنش مثبتی به این ماده نشان دهد با علائمی چون قرمزی و تورم مواجه میشود.
- پچ تست: در این تست مقدار کمی از آلرژن از جمله لاتکس روی پوست و زیر لکه چسبنده قرار داده میشود و واکنش پوست مشاهده میشود.
درمان حساسیت به لاتکس
در حال حاضر درمان قطعی برای آلرژی به لاتکس وجود ندارد و پزشک با تجویز برخی داروها به درمان نسبی و کاهش عوارض این عارضه میپردازد. تجویز قرصهای آنتی هیستامین و آدرنالین برای کاهش علائم حساسیت سطحی بسیار موثر است. همچنین تجویز کورتون برای سرکوب موقتی سیستم ایمنی بدن نقش اثرگذاری را به همراه دارد. تجویز آنتی بیوتیکها نیز برای پیشگیری از عفونی شدن زخمها و درمان آن موثر است. برای کنترل درد و پیشگیری از بروز درد، استفاده از مسکن توصیه میشود.
برخی پمادها و کرمها حاوی کورتیکواستروئید، التهابات ناشی از این حساسیت را کاهش داده و برخی عوارض مانند التهابات و خارش را کنترل کرده و کاهش میدهد. در شرایطی که میزان علائم حساسیت بیشتر باشد، تزریق آمپول اپی نفرین برای پیشگیری از آنافیلاکسی با تجویز پزشک پیشنهاد میشود.
سوالات متداول آلرژی به لاتکس
در بیشتر موارد با تماس محصولات لاتکس فرد دچار حساسیت میشود اما در افرادی که حساسیت زیادی به این ماده دارند، ممکن است از طریق تنفس ذرات لاتکس پرتاب شده به هوا نیز دچار مشکل شوند. برخی دستکشها با نشاسته ذرت پوشانده میشوند و ذرات پروتئین چسبیده به این نشاسته با برداشتن دستکش در هوا پخش میشوند.
آنافیلاکسی حادترین شکل حساسیت است که در موارد شدید باعث خفگی و مرگ میشود. علائم این نوع حساسیت شامل مشکلات تنفسی، خس خس سینه، استفراغ، تورم سرخی زبان و لب و از دست دادن هوشیاری است. در این شرایط لازم است هر چه سریعتر به پزشک مراجعه کنید.
دستکش طبی، دستکش ظرفشویی، بالن، اسباب بازیهای لاستیکی، دسته راکت، دسته موتور سیکلت، بطریهای آب گرم، باند لاستیکی، پاک کن، کاندوم و عینک شنا از جمله رایجترین لوازمی است که با استفاده از لاتکس تولید شده است.
نتیجه گیری
حساسیت به لاتکس نوعی واکنش بدن به پروتئینهای موجود در لاتکس و خود این محصول است. اغلب افرادی که به این محصول آلرژی دارند، در تماس با آن دچار علائم مختلف مانند خارش پوست، خارش چشم، کهیر، بثورات پوستی، مشکلات تنفسی، آنافیلاکسی و … میشوند. تشخیص آلرژی به لاتکس توسط پزشک متخصص انجام میشود و به روشهای مختلف اقدام به درمان آن میکند.
بهتر است در صورتی که علائم سطحی در تماس با لاتکس مشاهده کردید، از محصولات جایگزین استفاده کنید و در رابطه با بروز حساسیت و پیشگیری از تشدید آن با پزشک متخصص و مجرب مشورت کنید.
