آلرژی یکی از واکنش های پیچیده بدن است که در اثر پاسخ بیش از حد سیستم ایمنی به عوامل بیرونی یا درونی ایجاد می شود. بسیاری از افراد در مقاطع مختلف زندگی خود با حساسیت های گوناگون روبه رو می شوند، بدون آن که دلیل دقیق آن را بدانند. شناخت درست آلرژی، علائم آن و راه های کنترل این وضعیت می تواند به افراد کمک کند تا زندگی روزمره راحت تری داشته باشند و از بروز مشکلات شدیدتر پیشگیری کنند.
در این مقاله، تعریف آلرژی ، انواع مختلف آن، علل، علائم، تشخیص و گزینه های درمانی را بررسی خواهیم کرد. ما همچنین نکات عملی را برای مدیریت و پیشگیری از واکنش های آلرژیک ارائه خواهیم داد.
آلرژی چیست؟
آلرژی واکنش بیش از حد سیستم ایمنی بدن به موادی است که معمولاً بی ضرر هستند. هنگامی که یک فرد مبتلا به آلرژی با یک آلرژن تماس پیدا می کند، سیستم ایمنی بدن او به اشتباه آن را به عنوان یک تهدید شناسایی می کند و یک پاسخ ایمنی ایجاد می کند. این پاسخ بسته به آلرژن و نحوه ورود آن به بدن می تواند منجر به علائم مختلفی شود.
آلرژن های رایج عبارتند از:
– گرده: گرده که در درختان و علف های هرز یافت می شود، عامل اصلی آلرژی های فصلی (تب یونجه) است.
– کنه های گرد و غبار: این حشرات ریز در گرد و غبار یافت می شوند و می توانند واکنش های آلرژیک ایجاد کنند.
– شوره حیوانات : پروتئین های موجود در پوست، ادرار و بزاق حیواناتی مانند گربه و سگ می تواند باعث آلرژی شود.
– غذاها: آلرژن های رایج غذایی عبارتند از: بادام زمینی، آجیل درختی، شیر، تخم مرغ، سویا، گندم، ماهی و صدف.
– نیش حشرات: سم ناشی از نیش زنبور و سایر حشرات می تواند باعث واکنش های آلرژیک شود.
– داروها: برخی افراد به برخی داروها مانند پنی سیلین یا آسپرین حساسیت دارند.
– کپک: اسپورهای کپک در هنگام استنشاق می توانند واکنش های آلرژیک ایجاد کنند.
برای کسب اطلاعات بیشتر و مشورت با متخصص آلرژی خوب در تهران دکتر یعقوب محبوبی اسکویی با شماره زیر در ارتباط باشید .
فرم مشاوره رایگان با دکتر اسکویی
علت ایجاد آلرژی چیست؟
آلرژی زمانی ایجاد می شود که سیستم ایمنی بدن به یک آلرژن خاص حساس شود. علت دقیق این حساسیت همیشه مشخص نیست، اما اغلب ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی است. علت آلرژی به عوامل مختلفی برمیگردد که ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- آلرژنها: مواد خاصی که سیستم ایمنی بدن به آنها واکنش نشان میدهد، به عنوان آلرژن شناخته میشوند. انواع آلرژنها شامل گرده گلها، مواد شیمیایی، غذاها، مواد حیوانی و داروها میشوند.
- عوامل ژنتیکی: سابقه ابتلا به آلرژی در خانواده میتواند احتمال بروز آلرژی را افزایش دهد. افرادی که والدین یا خویشاوندان آنها آلرژی داشتهاند، احتمال به ارث بردن آلرژی در آنها بیشتر است.
- محیط زیست:عوامل محیطی مانند آلودگی هوا، تغییرات آب و هوا، مواد شیمیایی و ویروسها میتوانند از عوامل تاثیرگذار بر بروز آلرژی باشند.
- تماس مکرر با آلرژنها: تماس مکرر با آلرژنها ممکن است سبب حساسیت و واکنش آلرژیک شود. به عنوان مثال، افرادی که در محیطهای گرد و غباری یا با حیوانات آلرژنساز زندگی میکنند.
- نقض سیستم ایمنی: مشکلات در عملکرد نظام ایمنی بدن میتواند باعث افزایش حساسیت به آلرژنها شود.
بررسی دقیق توسط پزشک و تعیین علت دقیق آلرژی میتواند در مدیریت و درمان بهتر این وضعیت موثر باشد.
در ادامه فیلمی از توصیحات دکتر اسکویی درباره انواع واکسن آلرژی آوردیم:
انواع واکسن های آلرژی
انواع آلرژی های رایج
آلرژیها را میتوان بر اساس آلرژنهایی که باعث ایجاد آنها میشوند و علائمی که ایجاد میکنند به چند نوع طبقهبندی کرد. در اینجا برخی از رایج ترین انواع آلرژی ذکر شده است:
- 1. آلرژی های فصلی (تب یونجه) : همچنین به عنوان رینیت آلرژیک شناخته می شود، این نوع آلرژی توسط آلرژن های موجود در هوا مانند گرده ایجاد می شود. علائم معمولاً در فصول خاصی رخ می دهد که گیاهان خاصی در حال شکوفه هستند.
- 2. آلرژی غذایی: آلرژی غذایی زمانی رخ می دهد که سیستم ایمنی بدن به پروتئین های خاص موجود در غذا واکنش نشان دهد. آلرژن های غذایی رایج عبارتند از: بادام زمینی، صدف، شیر و تخم مرغ.
- 3. آلرژی های پوستی: آلرژی های پوستی، مانند اگزما (درماتیت آتوپیک) و درماتیت تماسی، زمانی رخ می دهد که مواد حساسیت زا به طور مستقیم با پوست تماس پیدا کنند. این آلرژی ها می توانند باعث قرمزی، خارش و بثورات پوستی شوند.
- 4. آلرژی به حشرات: حساسیت به نیش حشرات می تواند باعث واکنش های شدید از جمله آنافیلاکسی شود. این نوع آلرژی توسط سم حشرات گزنده مانند زنبورها، زنبورها و مورچه ها ایجاد می شود.
- 5. آلرژی دارویی: برخی داروها مانند آنتی بیوتیک ها یا داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) می توانند باعث واکنش های آلرژیک شوند. علائم ممکن است از بثورات خفیف تا واکنش های شدید متغیر باشد.
- 6. آلرژی به حیوانات خانگی: آلرژی به حیوانات خانگی توسط پروتئین های موجود در شوره، بزاق یا ادرار حیوان ایجاد می شود. علائم اغلب شامل عطسه، آبریزش بینی و خارش چشم است.
- 7. آلرژی به کپک: هاگ های کپک می توانند استنشاق شوند و باعث ایجاد واکنش های آلرژیک، به ویژه در محیط های مرطوب شوند.
در ادامه برخی از رایج ترین انواع حساسیت را معرفی می کنیم:
| نوع آلرژی | عامل ایجاد کننده | نشانه های رایج |
|---|---|---|
| آلرژی تنفسی | گرده، گرد و غبار | عطسه، آبریزش بینی |
| آلرژی غذایی | شیر، تخم مرغ، مغزها | خارش، تورم، تهوع |
| آلرژی پوستی | مواد شوینده، فلزات | قرمزی، خشکی، خارش |
| آلرژی دارویی | برخی آنتی بیوتیک ها | بثورات پوستی، تنگی نفس |
هر نوع حساسیت نیاز به بررسی و برخورد متفاوتی دارد و تشخیص درست آن اهمیت زیادی دارد.
علائم آلرژی چگونه خود را نشان می دهند؟
آلرژی میتواند با علائم مختلفی همراه باشد. این علائم ممکن است در افراد مختلف و در مواقع مختلف متنوع باشند. برخی از علائم شایع آلرژی شامل موارد زیر میشوند:
- خارش و قرمزی: پوست ممکن است به شدت خارش داشته و یا قرمزی شود.
- آبریزش چشم: چشمان آبکی میشوند و احتمالاً خارش در چشمان بیشتر است.
- عطسه و سرفه: علائم نزدیک به سرماخوردگی میتواند ظاهر شود، از جمله عطسه و سرفه.
- تورم و آبریزش بینی : احتمال آبریزش و تورم وجود دارد.
- درد یا فشار در سینوسها: احتمالاً درد یا فشار در ناحیه سینوسها وجود دارد.
- مشکلات تنفسی: در برخی موارد، مشکلات تنفسی مانند سرفه یا سختی در نفس کشیدن ممکن است رخ دهد.
- آبریزش گوش: گوشها ممکن است دچار حساسیت شوند.
- احتمالاً حساسیت به غذا:در موارد شدیدتر، علائم حساسیت به غذاها نیز ممکن است ظاهر شود.
- – آنافیلاکسی: یک واکنش آلرژیک شدید و بالقوه تهدید کننده زندگی که می تواند باعث مشکل در تنفس، کاهش سریع فشار خون و از دست دادن هوشیاری شود. آنافیلاکسی نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد.
توجه داشته باشید که این علائم ممکن است متنوع باشند و هر فردی ممکن است تجربههای متفاوتی داشته باشد. در صورت بروز علائم آلرژی، با پزشک مشورت کنید.
دیدگاه منابع معتبر خارجی درباره آلرژی
سایت Mayo Clinic که یکی از منابع معتبر پزشکی در جهان است، درباره آلرژی چنین می نویسد:
Allergies occur when your immune system reacts to a foreign substance such as pollen, bee venom or pet dander.
ترجمه: آلرژی زمانی رخ می دهد که سیستم ایمنی بدن به یک ماده خارجی مانند گرده گیاهان، زهر زنبور یا شوره حیوانات واکنش نشان می دهد.
منبع: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/allergies/symptoms-causes/syc-20352173
این تعریف نشان می دهد که اساس آلرژی در واکنش دفاعی بیش از حد بدن نهفته است و شناخت این موضوع به درک بهتر بیماری کمک می کند.
آیا آلرژی در کودکان با بزرگسالان تفاوت دارد؟
این سوال برای بسیاری از والدین مطرح است. حساسیت در کودکان اغلب با علائم پوستی یا گوارشی آغاز می شود و ممکن است با افزایش سن تغییر کند یا کاهش یابد. در مقابل، بزرگسالان بیشتر دچار آلرژی های تنفسی یا دارویی می شوند.
تشخیص زودهنگام در کودکان اهمیت بالایی دارد، زیرا می تواند از بروز مشکلات طولانی مدت جلوگیری کند. همچنین نوع برخورد با آلرژی در سنین مختلف متفاوت است و باید با نظر پزشک انجام شود.
تشخیص آلرژی
اگر مشکوک به آلرژی هستید، مهم است که با یک پزشک متخصص آلرژی مشورت کنید. تشخیص زودهنگام برای مدیریت و درمان موثر آلرژی ضروری است. روش های تشخیصی عبارتند از:
- آزمایش خون (آزمایش RAST):این آزمایش خون برای اندازهگیری مقدار آنتیبادیهای IgE مورد استفاده قرار میگیرد. این آزمایش میتواند نشان دهد که بدن به چه آلرژنهایی واکنش نشان میدهد.
- آزمایش پوست (آزمایش پوستی): در این روش، مقدار کوچکی از آلرژن روی پوست قرار میگیرد و پس از زمانی که تعیینشده، واکنش پوست بررسی میشود. اگر آلرژی وجود داشته باشد، نشانگرهای قرمزی و تورم در ناحیه آزمایش ظاهر میشوند.
- آزمایش تنفسی: برخی از آزمایشهای تنفسی برای ارزیابی واکنشهای آلرژیک در مسیرهای تنفسی مورد استفاده قرار میگیرد. این آزمایشها ممکن است شامل spirometry یا آزمایش تنفسی حساسیت باشد.
- تستهای آلرژن محیطی: این تستها شامل تزریق کوچکی از آلرژن به پوست یا غشاهای مخاطی میشود. واکنش بدن به این تزریقها نشاندهنده حساسیت به آلرژن خاصی است.
- سوالات پزشکی و تاریخچه بیماری: مشاوره با پزشک و پرسش سوالات مربوط به علائم، محیط زندگی، و تاریخچه بیماری میتواند به تشخیص آلرژی کمک کند.
پزشک ممکن است ترکیبی از این روشها را برای تشخیص دقیقتر و مدیریت بهتر آلرژی استفاده کند.
آیا آلرژی درمان قطعی دارد؟
بسیاری از کاربران به دنبال پاسخ این پرسش هستند. در حال حاضر درمانی که بتواند حساسیت را به طور کامل از بین ببرد وجود ندارد، اما راه های زیادی برای کنترل و کاهش علائم در دسترس است.
استفاده از داروهای تجویزی، تغییر سبک زندگی و دوری از مواد حساسیت زا از جمله اقداماتی هستند که به مدیریت این وضعیت کمک می کنند. در برخی موارد، روش های خاص پزشکی نیز برای کاهش واکنش های ایمنی پیشنهاد می شود. برای اطلاعات بیشتر مطلب درمان آلرژی را بخوانید.
چه افرادی بیشتر در معرض خطر آلرژی هستند؟
افراد مختلف به دلایل مختلف ممکن است در معرض خطر آلرژی باشند. برخی از افراد و شرایطی که ممکن است بیشتر در معرض خطر آلرژی قرار گیرند عبارتند از:
- تاریخچه خانوادگی: اگر در خانواده فرد تاریخچه آلرژی وجود داشته باشد، احتمال بروز آلرژی در افراد دیگر افزایش مییابد.
- عوامل ژنتیک: افرادی که والدین یا خویشاوندان آلرژی دارند، احتمال به ارث بردن حساسیت به آلرژنها را دارند.
- محیط زیست: آلودگی هوا، تغییرات آب و هوا، و مواد شیمیایی در محیط زیست ممکن است به افزایش حساسیت به آلرژیها منجر شود.
- نقض سیستم ایمنی: افرادی که مشکلات در عملکرد نظام ایمنی بدن دارند، ممکن است به بیشتر به آلرژیها واکنش نشان دهند.
- مواجهه مکرر با آلرژنها: افرادی که به طور مکرر و مداوم با آلرژنها در محیط زندگی خود در تماس هستند، مانند گرده گلها یا حیوانات خانگی، بیشتر در معرض خطر آلرژی قرار میگیرند.
- سن: کودکان و نوجوانان بیشترین احتمال بروز آلرژی را دارند، اما این موضوع میتواند در هر سنی اتفاق بیفتد.
- حساسیت به غذا: افرادی که حساسیت به خاصیت غذایی دارند، مانند آلرژی به مواد غذایی، در معرض خطر آلرژی هستند.
در فیلم زیر دکتر اسکویی درباره ارثی بودن آلرژی صحبت می کند:
آلرژی ارثیه؟
نقش تغذیه در کنترل آلرژی چیست؟
تغذیه نقش مهمی در وضعیت سیستم ایمنی دارد. برخی خوراکی ها می توانند علائم حساسیت را تشدید کنند، در حالی که برخی دیگر به کاهش التهاب کمک می کنند. پیش از تغییر رژیم غذایی، مشورت با پزشک یا متخصص تغذیه ضروری است.
حذف غذاهای حساسیت زا و توجه به واکنش بدن پس از مصرف مواد غذایی، به افراد کمک می کند شناخت بهتری از وضعیت خود داشته باشند.
فرم مشاوره رایگان با دکتر اسکویی
چگونه می توان از بروز آلرژی پیشگیری کرد؟
پیشگیری کامل همیشه امکان پذیر نیست، اما با رعایت برخی نکات می توان احتمال بروز یا شدت علائم را کاهش داد. پیش از ارائه موارد، باید به این نکته توجه داشت که هر فرد شرایط خاص خود را دارد.
برخی راهکارها عبارتند از:
- تمیز نگه داشتن محیط زندگی
- استفاده از ماسک در زمان آلودگی هوا
- شستشوی منظم دست ها و صورت
- پرهیز از تماس با مواد حساسیت زا شناخته شده
این اقدامات ساده می توانند نقش مهمی در کنترل روزمره حساسیت داشته باشند.
سوالات متداول آلرژی
در بیشتر موارد قابل کنترل است، اما در شرایط خاص می تواند جدی شود.
در برخی افراد کاهش می یابد و در برخی دیگر باقی می ماند.
بله، استرس می تواند علائم را تشدید کند.
نتیجه گیری
آلرژی یک بیماری رایج اما پیچیده است که می تواند به طور قابل توجهی بر کیفیت زندگی فرد تأثیر بگذارد. با درک اینکه آلرژی چیست، علل، علائم و گزینههای درمانی آن، افراد میتوانند اقدامات پیشگیرانهای برای مدیریت موثر وضعیت خود بردارند. خواه از طریق اجتناب از محرک ها، مصرف داروها یا بررسی ایمونوتراپی باشد، راه های متعددی برای کنترل آلرژی و داشتن یک زندگی سالم تر و راحت تر وجود دارد. اگر مشکوک به آلرژی هستید، برای تشخیص و درمان مناسب با یک پزشک متخصص آسم و آلرژی مشورت کنید.


